13 listopada 2019

Konfitury » Czy wiesz, że...

"Kubuś" - powstańczy samochód pancerny

"Kubuś" - powstańczy samochód pancerny
Samochód pancerny „Kubuś” to symbol pomysłowości Powstańców. W „Barykadzie Powiśla”, gazecie powstańczej dzielnicy możemy przeczytać: „Na Powiślu panuje niepodzielnie Polska, dzielnica żyje nowym, niezależnym życiem. Na wszystkich domach wzdłuż wszystkich ulic powiewają polskie flagi. Całe Powiśle pozostaje pod obstrzałem największego w tej okolicy bastionu niemieckiego: Uniwersytetu…”(1) i właśnie o Uniwersytet obsadzony przez Niemców walczyła załoga „Kubusia” – powstańczego samochodu pancernego.

Południowa obwodnica Warszawy otwarta

Zbudowany dzięki wysiłkowi zespołu inżyniera Waleriana Bieleckiego „Jana”, którzy kontynuowali dzieło inżyniera Edmunda Frydrycha „Kaczki” ze zgrupowania „Krybar” operującym właśnie na Powiślu. To właśnie ten ostatni z Powstańców znalazł samochód ciężarowy Chevrolet, który stał się szkieletem przyszłego „Kubusia”. Pomysłowość Powstańców, wraz z wykształceniem technicznym zespołu zaowocowały powstaniem tego samochodu pancernego – z uwagi na „desant” w pojeździe na standardy wojskowości raczej wypełniającego definicję transportera opancerzonego. Do walki „Kubuś” wszedł 23 sierpnia, wespół z drugim transporterem opancerzonym, zdobytym na Niemcach „Jasiu” – atak na Uniwersytet niestety się nie powiódł.



Sprawdzony w walce trafił w ręce fachowców i zostało wprowadzone w nim kilka modernizacji (m. in. poprawiono widoczności kierowcy korzystając z elementów w „Jasiu”). Kolejny atak na Uniwersytet w którym uczestniczyła załoga „Kubusia” przeprowadzono 2 września. Tutaj kończy się historia bojowa samochodu. Po kolejnym nieudanym ataku, wraca do warsztatu przy zbiegu ulic Tamki i Topiel. To w tym warsztacie samochodowym został skonstruowany. 6 września pod naciskiem wojsk niemieckich dzielni obrońcy Powiśla ze zgrupowania „Krybar” musieli opuścić dzielnicę. „Kubuś” pozostał na Okólniku, by po wojnie trafić do Muzeum Wojska Polskiego i stać się symbolem powstańczej pomysłowości. W walce z przeważającymi siłami wroga, lepiej uzbrojonymi w sprzęt pancerny, zmotoryzowany, artylerię i lotnictwo – Powstańcy przeciwstawiali nie tylko swój wspaniały heroizm, wolę walki i determinację ale również inwencję, czego dowodem jest zbudowany w powstańczych warunkach „Kubuś”. W owe sierpniowe dni, gdy wspominamy naszych bohaterów, warto również pamiętać o załodze i konstruktorach samochodu pancernego.



Powstańczy rejon działań: Powiśle
Użycie w boju: „Kubuś” brał udział w walkach o Uniwersytet Warszawski (23 VIII i 2 IX)
Dane techniczne pojazdu:
Załoga: 2 + 10 osób desantu
Masa pojazdu: 6090 kg
Wymiary: 6090 mm – 2170 mm - 2520 mm
Jednostka napędowa pojazdu: 6-cylindrowy, rzędowy silnik gaźnikowy, chłodzony cieczą, o pojemności 3600 cm3 i mocy 78 KM przy 3200 obr./min
Skrzynia biegów: 4 biegowa, wsteczny
Prędkość maksymalna: ok. 60 km/h
Opancerzenie: dwie warstwy płyt pancernych o grubości 6, 5 mm, wykorzystano blachy z: wytwórnia kas pancernych na ul. Kopernika i samochód bankowy. Podwójnie opancerzony z uwagi na to, iż pojedyncza płyta była zbyt cienka.
Uzbrojenie: 1 km (radziecki rkm DP wz. 28), miotacz ognia, uzbrojenie osobiste załogi
Podwozie: samochód ciężarowy Chevrolet model 157 o ładowności 3 t. wytwórni samochodów Lilpop, Rau i Loewenstein S.A w Warszawie





(1) cytat za: Świadectwa Powstania Warszawskiego, Kuria Metropolitarna Warszawska, Wydział Duszpasterstwa, rok 1988, fragment z gazety „Barykada Powiśla”, nr. 4, tytuł artykułu „Powiśle Działa!” z dnia 9 VIII 1944 roku.

Przy pisaniu informacji o samochodzie pancernym „Kubuś” korzystałem z pozycji: Pojazdy Armii Krajowej w Powstaniu Warszawskim - szkic historyczny, autor Tarczyński Jan, Wydawnictwo: Komunikacji i Łączności , Styczeń 1994; Dni walczącej Stolicy autor. Władysława Bartoszewskiego, Świat Książki , Sierpień 2011; Opis techniczny samochodu pancernego „Kubuś” przygotowany przez Muzeum Wojska Polskiego. Literatura dot. Powstania Warszawskiego: NSZ w Powstaniu Warszawskim 1 VIII – 2 X 1944, Bojemski Sebastian, Fronda 2009

Michał Bruszewski


Specjalne podziękowania należą się dyrektorowi oraz pracownikom Muzeum Wojska Polskiego za profesjonalizm w podejściu do współpracy z naszym portalem spedycje.pl i możliwość zrobienia zdjęć powstańczemu samochodowi pancernemu "Kubuś".



http://www.muzeumwp.pl/

Podaj adres email

Wprowadź treść komentarza

 
Arsped Sp. z o. o. 2009-2019 Wszelkie prawa zastrzeżone
Zapoznaj się z polityką prywatności oraz zasadami przetwarzania danych osobowych×